Tijdlijn van mijn opa

Zoals mijn oudste dochter onlangs opmerkte maken foto's een stamboom levendiger. Met dat in mijn achterhoofd ben ik eens in mijn archief gedoken en heb wat foto's van mijn grootvader in verschillende leeftijden op een rijtje gezet.

Iedere foto heeft een verhaal te vertellen en werpt vragen op, zoals foto nummer 1.

Als 8 jarige inwonen bij je tante in Almelo (later bij opa en oma Nieuwerth-de Liefde), waar is je moeder? Die blijkt sinds 1910 een nieuwe man in haar leven te hebben en in 1912 zijn er al 1 half broertje en 2 half zusjes in dit nieuwe gezin. Uit verhalen weten we dat zijn stiefvader samen met een alcohol probleem ook " losse handjes" had, wellicht dat zijn moeder hem ter bescherming onder gebracht heeft bij haar schoonzus ?

Familie Loman met Gerrit Nieuwerth , 8 jaar oud, prominent op de achtergrond ( 1912 ).
Zijn tante "Marie" zoals hij haar noemde met man en kinderen.

In 1922 woont het gezin Hinderink-Westera in Heerlen op de Schelsberg, ook Gerrit is mee gegaan naar het zuiden en werkt als drukkersknecht bij drukkerij/uitgeverij Karel Missset. Hij doet zijn best en wordt gewaardeerd, blijkens een getuigschrift.

Links op deze foto als 18 jarige op de (zwaar beschadigde) bedrijfsfoto van de drukkerij firma Misset. (1922)

Zeven jaar later ontmoet hij de al jong weduwe geworden Adriana van Kuijk. Via een gemeenschappelijke kennis of vriend komt Gerrit in het huis waarin ook Adriana woont . Hij ziet daar een foto van Adriana met een baby ( haar overleden dochter uit 1e huwelijk) en maakt de opmerking : " pronken met ander mans kinderen/veren".   

Dit moet ergens begin 1927 geweest zijn, kort nadat zij zowel man als kind had verloren. Wat zich precies afspeelde zullen we nooit te weten komen maar 3 november 1927 treden ze in het huwelijk, ergens is de vonk over gesprongen. Om de een of andere reden heeft Adriana niet lang gerouwd, haar eerste man is net 12 maanden eerder overleden. Toch blijkt uit veel foto's hun liefde voor elkaar en in augustus 1928 wordt hun eerste zoon , Herman, geboren.

Meneer en mevrouw Nieuwerth-van Kuijk

De 4e foto is een pasfoto die op zijn persoonsbewijs uit 1941 staat. Als 37 jarige, aan het begin van de 2e wereld oorlog heeft hij de zorgen voor een gezin van 7 personen. Zoals zo velen is hij gaan werken in de mijn, tenslotte werd daar het beste verdiend. Het was geen onverdeeld genoegen. Toch haalt hij diverse diploma's als houwer in de staatsmijn Maurits. Nadat hij in 1969 met pensioen gaat stort hij zich op zijn verschillende hobbies, helaas is Adriana dan al 8 jaar eerder overleden.  

Tot slot is er de foto die voor mij als kleinzoon het meest mijn opa typeert. 



* Als naschrift wil ik toch iets meegeven ter overdenking. Ik weet dat hij in een streng katholieke provincie een van de weinigen is geweest die op latere leeftijd gewoon ging samenwonen. Hoe, waarom en wanneer deze nieuwe relatie vorm heeft gekregen is mij totaal onbekend. Slechts de naam " mevrouw Schaap " heb ik ooit gehoord, mijn moeder wilde hier niet over uitwijden, helaas. 

Dus... mocht u als lezer meer weten, neem dan even contact met mij op.

Als 37 jarige , pasfoto op identiteitskaart.

En zo heb ik mijn grootvader in
herinnering. In gedachten
verzonken een sigaar in
rook laten opgaan.

Wie schrijft die..

Terwijl ik vandaag bezig was met controle van gegevens in de stamboom van mijn wederhelft dwaalde mijn gedachten af naar hoe ik in het begin van deze hobby geworsteld heb met het lezen van oude akten. Nu, na zo veel paperassen te hebben in gezien, lees ik het bovenstaande ( doop van de tot nu toe oudst bekende Steijns ) vrij makkelijk. Het enige dat ik nog zou willen is dat ik het echte middeleeuws handschrift zou kunnen lezen. We spreken dan over de jaren 1100 to ca. 1500.

Anderzijds zijn de keren dat ik documenten uit deze tijd moet lezen op 1 hand te tellen, de tijd om dit te leren stop ik liever in het onderzoeken van familie en daarnaast ook de streekgeschiedenis. Maar goed..., om u een idee te geven hier onder een akte van 18 oktober 1512 uit Groningen.

Het probleem ligt niet zo zeer in het ontcijferen van de woorden c.q. letters maar meer bij het woord gebruik, zelfs de transcriptie die onder de akte staat is een puzzel op zich.

De tekst van de oorkonde 

Wij borgermesteren ende raed in Groninghen bekennen ende betugen mit dessen openen breve dat voer ons sijn erschenen up onsen raethuese Willem Kannengheter ende Johan Husekens, boumesters van den ghylden, Bartolt Schutemaker, hovetling der schutemakersghylde, Sander Saelmaker, hovetling saelmakers, kannengheters ende malersghylde, Hermen Hoenricks, Ghoert van Asschendorp ende Warner Messemaker, hovetlingen der smedeghylde, vulmachtich van wegen alle der ghylden onser stadt, uutghesecht der gholtsmedeghylde ende sijn verdraghen in onser teghenwoerdicheit mitten hovetlinghen der goltsmedegylde, dat de voers. gholtsmedeghylde voertmeer ghescheiden sall wesen ende bliven van den vorg. anderen ghylden ende solen oeck voertmeer onder den ghebode der boumesters van den ghylden neet staen. Ende de goltsmedeghylde sal men voertmeer neet van den boumesters vorg. mer van uns borghermesteren ende raed ende hovelinghen der goltsmedeghylde wynnen ende denselven dat ghelt daer de gholtsmedeghylde mede ghewonnen word, gheven ende betalen. Des so hebben wij oeck alse guetlike dedinxluden tusschen den hovetlinghen der ijsersmedeghylde up de ene ende de hovetlinghen der gholtsmedeghylde up de andere sijden ghededinghet ende uutghesproken, dat woewall de vors. twe ghylden van malkanderen voertmeer gescheiden solen bliven, nochtans solen de gholtsmede elk voer sijn hoevet alle jaer tot onderholt van Sunte Eloyenaltaer soe voele gheldes betalen als elk van der ijsersmede jaerlix daerto betaelt ende dat vorg. ghelt sall ene der gholtsmede hovetling bij den hovetlinghen der ijsersmede brengen ende mede raden dattet selve ghelt an dat vorg. altaer ten nuttesten bestedet worde. Sunder argelist. Dat orkonde wij mit onser stadsecreet. Ghegeven in den yaer ons Heren dusent vijffhundert ende twalffe, des dinxedaghes voer Elvendusent Magheden dach.

(Bron: http://www.cartago.nl/nl/actueel/oorkonde-onder-de-loep/43-vakmanschap-is-meesterschap )

Sterk geslacht

Genealogie is van ouds her een mannenwereld geweest. Toen in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw steeds meer vrouwen deze hobby gingen beoefenen ontstond er een behoefte om ook duidelijk te maken langs welke wegen vrouwelijke lijnen (matrilineaire lijnen) liepen. 

De opkomst van DNA onderzoek, met name naar het mitochondriaal DNA dat uitsluitend via de moeder geerfd kan worden, veroorzaakte een tweede golf van aandacht voor deze vorm van genealogische weergave. Tenslotte reist het X-chromosoom met de vrouw mee door de tijd, mannen kunnen hier alleen het (bijna) lege Y-chromosoom aan toevoegen.

Maar goed...

Ik heb hierboven een pagina gemaakt met een voorbeeld van mijn afkomst via vrouwelijke lijn, ik hoop dat dit e.e.a. kan verduidelijken.

zoektocht naar Mechelijn van Wamel

In de 25 jaar dat ik de "roots" zoek van diverse families kom je soms iets tegen dat je al jaren zoekt. Onderstaand huwelijks inschrijving is van een echtpaar dat ik pas onlangs gevonden heb, ondanks meerdere zoekpogingen op zowel internet als in archieven. 

Soms kijk je gewoon ergens overheen, dat was hier waarschijnlijk ook het geval. De dochter van dit echtpaar (Mechelijn van Wamel) wordt in 1776 in Kessel (Noord Brabant) begraven en was getrouwd met Jacobus van Meurs, een boer in goede doen in Maren-Kessel wiens afkomst door mij tot 2012 totaal verkeerd ingevuld was.

Deze Jacobus is een van onze rechtstreekse voorvaders. Waar zijn vrouw vandaan kwam was, ondanks meerdere bezoeken aan het BHIC, niet te ontdekken. Ik heb het maar laten rusten, tenslotte waren er nog genoeg andere zaken die de aandacht vroegen. In 2016, bij een internet zoektocht, dook om de een of andere reden de naam Goosen Levikse van Wamel op. Puur uit interesse naar de naam van Wamel eens gekeken naar de huwelijks akte waarin deze naam, Levikse is een zeer ongebruikelijke naam, stond. 

Dit bleek dus  de huwelijksakte te zijn van Goosen Dirckse van Wamel met Hendrina  Conincx. Degene die Levikse heeft gelezen is waarschijnlijk niet erg bedreven in het lezen van oude akten. Met zeer grote waarschijnlijkheid zijn dit de ouders van Mechelijn, zeker omdat dit gezin het enige is dat te vinden is in de buurt van  Maren-Kessel in het juiste tijdsframe.

In een akte uit 1739 betreffende voogdij en boedelbeheer worden kinderen (let op meervoud!) genoemd van wijlen Goosen van Wamel en Hendrina Conincx, laatstgenoemde hertrouwd met Jan van Duren. Wellicht dat een zoektocht naar het huwelijk van Duren en Conincx meer informatie kan opleveren

In het kader  van " laat ik dit blog eens wat meer gaan gebruiken" een eerste begin. De stamboom Meurs / van Meurs begint  mogelijk ergens in Noord Brabant als Jan van Meurs, wapenmeester/kapitein, in het huwelijk treed met Jacomijntje Priem waarvan we de achternaam weten maar door het patroniem Jans ook weten dat haar vader Jan heette. 

Jan ligt in garnizoen  te Heusden, waar dan ook hun eerste zoon is geboren en gedoopt. Op enig moment verhuist het gezin naar Zaltbommel en neemt een burger leven zijn beloop. Jan gaat als nagelsmid/hoefsmid aan de gang en levert in de loop van tijd veel ijzerwaren aan de stad Zaltbommel, getuige de stadsrekeningen.

Huwelijks inschrijving van de oudst bekende voorouder in rechte lijn van de familie Meurs/ van Meurs in Zaltbommel.